Ομιλίες

Απάντηση του Αναπληρωτή Υπουργού Παιδείας Τάσου Κουράκη σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή στις 30-4-2015 σχετικά με την επιλογή Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης

04/05/2015

Εισερχόμαστε στη με αριθμό 143/21-4-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας κ. Θεόδωρου Φορτσάκη προς τον Υπουργό Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων, σχετικά με την επιλογή των νέων Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης.

Στην ερώτηση θα απαντήσει ο Αναπληρωτής Υπουργός κ. Κουράκης.

Το λόγο έχει ο κ. Φορτσάκης για την πρωτολογία του.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΦΟΡΤΣΑΚΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ για την παρουσία σας.

Όπως γνωρίζουμε όλοι, σύμφωνα με το ν.3260/2004 Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης ορίζονται εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας ή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αφού προηγηθεί πρόσκληση ενδιαφέροντος και υποβληθούν υποψηφιότητες. Στη συνέχεια γίνεται η επιλογή, όπως προβλέπει ο νόμος, με βάση τα σημαντικά διοικητικά και επιστημονικά προσόντα των υποψηφίων.

Στις 16-2-2015 έγινε η πρόσκληση για την εκδήλωση ενδιαφέροντος για την υποβολή αιτήσεων για τους δεκατρείς Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης. Είχαμε τετρακόσιους πενήντα δύο υποψηφίους και στη συνέχεια με απόφαση της 9-4-2015 δημοσιεύτηκε η υπουργική απόφαση διορισμού με ταυτόχρονη παύση των μέχρι τότε υπηρετούντων.

Ο ρόλος των Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης είναι ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένου ότι μεταξύ άλλων ασκούν διοίκηση, έλεγχο και εποπτεία σε όλες τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας. Η διαδικασία πρέπει να είναι αξιοκρατική, να επιλέγονται οι πιο άξιοι, για να μπορούμε να έχουμε και τα εχέγγυα ότι θα επιτύχουν στο καθήκον το οποίο τους ανατίθεται.

Θα ήθελα να σας παρακαλέσω να απαντήσετε με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή των δεκατριών Περιφερειακών Διευθυντών. Ειδικότερα, αν έχετε την καλοσύνη, να μας πείτε εάν αυτά τα πρόσωπα τα οποία επελέγησαν διαθέτουν μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών, εάν διαθέτουν γνώση ξένων γλωσσών, εάν διαθέτουν εξειδίκευση στο αντικείμενο της διοίκησης στο χώρο της εκπαίδευσης, εάν υπήρξε σύγκριση των διαφόρων ικανοτήτων των υποψηφίων εκ μέρους του Υπουργείου και με ποιο τρόπο έγινε η συγκριτική αξιολόγηση.

Σας ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σπυρίδων Λυκούδης): Ευχαριστούμε, κύριε συνάδελφε.

Το λόγο έχει ο κύριος Υπουργός για τρία λεπτά.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων): Ευχαριστώ τον συνάδελφο κ. Φορτσάκη για την κατάθεση αυτής της επίκαιρης ερώτησης, καθώς δίνεται η δυνατότητα με έναν επίσημο τρόπο να απαντήσουμε σε ένα θέμα που φαίνεται ότι απασχολεί την εκπαιδευτική κοινότητα και όχι μόνο, καθώς υπάρχουν διάφορα δημοσιεύματα, αλλά και διάφορες απόψεις επί του θέματος.

Γνωρίζουμε ότι ο θεσμός των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και συνακόλουθα και των υπευθύνων αυτών των διευθύνσεων ήρθε με τις διατάξεις του άρθρου 14 παρ. 29 του ν. 2817/2000. Ο θεσμός, λοιπόν, αυτός είναι θεσμός μετακλητού χωρίς θητεία Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης και, όπως είπατε, προέρχεται από εκπαιδευτικούς της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Έχει πολύ μεγάλη σημασία να εξηγηθεί και να τεκμηριωθεί ότι οι κινήσεις και οι ενέργειες του Υπουργείου Παιδείας γύρω από το θέμα αυτό ήταν απολύτως μέσα στο πνεύμα του νόμου.

Ο νόμος, λοιπόν, ορίζει ότι Περιφερειακοί Διευθυντές είναι μετακλητοί δημόσιοι υπάλληλοι που διορίζονται και παύονται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Αυτό το λέω, γιατί ο νόμος δεν προβλέπει διαδικασία επιτροπής, κατάθεσης κριτηρίων και άλλες διαδικασίες που προβλέπονται σε άλλες θέσεις.

Έτσι, λοιπόν, ο νόμος λέει ότι στις θέσεις αυτές επιλέγονται από έναν κατάλογο υποψηφίων μετά από πρόσκληση, βεβαίως, ενδιαφέροντος εκπαιδευτικοί δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με τρεις προϋποθέσεις, δηλαδή πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή άλλο ισότιμο τίτλο της αλλοδαπής και ημεδαπής, δεύτερον δεκαπενταετή τουλάχιστον εκπαιδευτική υπηρεσία και σημαντικά διοικητικά και επιστημονικά προσόντα.

Θα έλεγα ότι αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η θέση αυτή δεν είναι αμιγώς εκπαιδευτική, ώστε να ακολουθεί μία διαδικασία να τοποθετηθεί κάποιος εκ μέρους του Υπουργείου ο οποίος έχει τα περισσότερα ακαδημαϊκά και λοιπά προσόντα, όπως μεταπτυχιακούς ή άλλους τίτλους. Δεν είναι αμιγώς διοικητική υπηρεσία και δεν έχει διοικητικά αμιγώς καθήκοντα, γιατί τότε θα θέλαμε κάποιον ο οποίος έχει πολύ μεγάλη διοικητική εμπειρία ή ανάλογους τίτλους σπουδών στο αντικείμενο αυτό.

Είναι μία θέση πολύ ιδιαίτερη, όπως προέβλεψε ο νομοθέτης, ο οποίος επιλέγεται από τον Υπουργό, συνυπολογίζει τα προηγούμενα και ουσιαστικά οι θέσεις αυτές των δεκατριών Περιφερειακών Διευθυντών είναι να εφαρμόζουν την εκάστοτε ασκούμενη κυβερνητική πολιτική. Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, είχαν τοποθετηθεί σε αυτές τις θέσεις και εκρίθησαν και αυτοί και η πολιτική ηγεσία εκ του αποτελέσματος.

Επομένως, το Υπουργείο ενήργησε απολύτως μέσα στα πλαίσια του νόμου, είχε όλη την αρμοδιότητα να τοποθετήσει κατά την κρίση του εκείνους που θα μπορούσαν σε αυτό το πολύ δύσκολο πόστο να εφαρμόσουν την κυβερνητική πολιτική με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε εφαρμόζοντας την πολιτική να μπορεί κάποιος να πει ότι αυτή η πολιτική είχε ή δεν είχε αποτέλεσμα, αυτή η πολιτική μου αρέσει ή δεν μου αρέσει και δεν σχετίζεται με συγκεκριμένα πρόσωπα στις περιφερειακές διευθύνσεις που εφάρμοσαν αυτή την πολιτική.

Για τα υπόλοιπα θα σας πω στη δευτερολογία μου. Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σπυρίδων Λυκούδης): Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ.

Κύριε Φορτσάκη, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά για τη δευτερολογία σας.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΦΟΡΤΣΑΚΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ για την απάντηση. Νομίζω ότι έχουμε μια κάπως διαφορετική αντίληψη για τον ρόλο των περιφερειακών διευθυντών, υπό την έννοια ότι βεβαίως και δεχόμαστε ότι οι περιφερειακοί διευθυντές υλοποιούν την κυβερνητική πολιτική στον χώρο της παιδείας, πλην όμως η παιδεία πρέπει να παραμένει εκτός άμεσων κομματικών επιρροών. Η ικανότητα του εκπαιδευτικού και μάλιστα του περιφερειακού διευθυντού να υλοποιήσει τις επιλογές της Κυβέρνησης δεν συνδέεται απαραιτήτως με τη συμμετοχή του σε δράσεις ενός συγκεκριμένου κόμματος.

Θα έπρεπε, λοιπόν, κατά την αντίληψή μου, παρ’ ότι ο νόμος δεν προβλέπει ακριβή διαδικασία επιλογής, να έχει καθορίσει ο αρμόδιος Υπουργός μια διαδικασία σύμφωνα με την οποία θα γίνει μία αποτίμηση. Και βεβαίως, ορθώς επισημάνατε ότι δεν είναι μόνο τα επιστημονικά προσόντα τα οποία μετρούν, αλλά είναι και η γενικότερη διοικητική ικανότης. Πλην όμως, στην προκείμενη περίπτωση, έχουμε δεκατρείς Περιφερειακούς Διευθυντές από τους οποίους, απ’ όσο γνωρίζω, κανείς δεν διαθέτει τον παραμικρό μεταπτυχιακό τίτλο, κανείς δεν έχει πιστοποιητικά ξένων γλωσσών απ’ ότι ξέρω και κανείς δεν έχει καμιά ειδικότητα στο ζήτημα της διοίκησης στον χώρο της εκπαίδευσης.

Από τους τετρακόσιους πενήντα δύο δηλαδή επελέγησαν δεκατρείς και φοβούμαι, κύριε Υπουργέ, ότι η επιλογή αυτή έγινε με βάση τη συνδικαλιστική τους δράση. Διότι είναι γνωστό ότι από τους δεκατρείς οι δώδεκα είχαν πλούσια συνδικαλιστική δράση στον χώρο του κυβερνώντος κυρίως κόμματος και ο δέκατος τρίτος στον χώρο των ΑΝΕΛ. Νομίζω ότι αυτή η επιλογή, με βάση το κομματικό και συνδικαλιστικό κριτήριο, δεν είναι ορθή και δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα του νόμου.

Νομίζω δε επιπλέον ότι αυτά τα συγκεκριμένα πρόσωπα είχαν διακριθεί για την αντίθεση την οποία είχαν εκφράσει στην εφαρμογή προηγούμενων νόμων και ειδικότερα του νόμου για την αξιολόγηση. Δεν είναι η στιγμή αυτή τώρα να συζητήσουμε για την αξιολόγηση. Νομίζω ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η αξιολόγηση, παρ’ ότι έχει τύχει έντονης κριτικής εκ μέρους του σημερινού κυβερνώντος κυρίως κόμματος δεν θα αποφευχθεί να εφαρμοστεί και στην παιδεία, διότι το ένα τρίτο των δημοσίων υπαλλήλων είναι εκπαιδευτικοί και κάποιας μορφής αξιολόγηση πρέπει να υιοθετηθεί κι εκεί.

Κυρίως, όμως, εντυπωσιάζει το γεγονός ότι η προτροπή των δεκατριών σημερινών Περιφερειακών Διευθυντών να μην ακολουθείται ο νόμος υπήρξε, φοβούμαι, κριτήριο για να προτιμηθούν έναντι άλλων, οι οποίοι και περισσότερα προσόντα θα είχαν και πιστοί θα ήταν στην κυβερνητική πολιτική και θα μπορούσαν να υλοποιήσουν καλύτερα τις επιλογές της Κυβέρνησης στα θέματα της παιδείας.

Κύριε Υπουργέ, πραγματικά η γνώμη και η επιθυμία η δική μου είναι η παιδεία να μπορούσε να εξαιρεθεί από τον άμεσο πολιτικό και κομματικό έλεγχο κι αυτό το λέω διαχρονικά, διότι και στο παρελθόν υπήρξαν ασφαλώς συμπεριφορές οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στην αντίληψη αυτή. Είναι καλό να αρχίσουμε κάποια στιγμή να έχουμε μια διαφορετική συμπεριφορά απέναντι στην παιδεία, για να μπορέσουμε να την ανορθώσουμε στη θέση που της αξίζει.

Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σπυρίδων Λυκούδης): Ευχαριστώ, κύριε συνάδελφε.

Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων): Αγαπητέ κύριε Φορτσάκη, κύριε συνάδελφε, εμείς αυτό που μπορούμε να κάνουμε τώρα -και το έχω εξαγγείλει- είναι να λύσουμε το ζήτημα των στελεχών της εκπαίδευσης. Είναι ένα κομβικό ζήτημα και από τη λύση που θα δοθεί εξαρτώνται πάρα πάρα πολλά.

Όπως γνωρίζετε, στο νομοσχέδιο το οποίο θα συζητήσουμε με την έννοια του κατεπείγοντος τη Δευτέρα εισάγουμε ορισμένες ρυθμίσεις προσωρινού χαρακτήρα, που αφορούν την επιλογή των στελεχών, των διευθυντών των σχολείων και των διευθυντών της εκπαίδευσης, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας στους νομούς και τις διευθύνσεις.

Σε αυτό δείχνουμε μια πρόθεση, την πρόθεση, όπως την ονομάσατε κι εσείς, η Κυβέρνηση να συμμετέχει όσο γίνεται λιγότερο. Αυτό το κάνουμε, γιατί αφαιρούμε ένα στοιχείο που εμπεριέχει αυθαιρεσία και υποκειμενικότητα, που είναι η συνέντευξη, και αντ’ αυτού εισάγουμε τη δυνατότητα στους καθηγητές που είναι στο σχολείο να ψηφίζουν με έναν τρόπο, ώστε το 1/3 της ψήφου τους να συνυπολογίζεται, πράγμα το οποίο θα το συζητήσουμε και αναλυτικά, στην επιλογή των καλυτέρων για τις θέσεις αυτές.

Όμως, σίγουρα εκείνο που έχει σημασία -ανεξάρτητα από το σημερινό θέμα- είναι ότι σκοπεύουμε να προχωρήσουμε και με τη δική σας συνδρομή -εννοώ ως κόμματος- σε μια συνολική αναμόρφωση και των τριών βαθμίδων, δηλαδή από κάτω προς τα πάνω -Διευθυντής σχολείου, Διευθυντής Διεύθυνσης, Περιφερειακός Διευθυντής- για να δούμε εάν αυτό το μοντέλο είναι το καλύτερο δυνατό.

Δεν σας κρύβω ότι υπάρχουν αρκετές γνώσεις και προτάσεις και από το δικό σας το Κόμμα μήπως τελικά δεν χρειαζόμαστε το θεσμό του περιφερειακού διευθυντή. Μήπως δηλαδή θα μπορούσε, χάριν απλοποίησης, αλλά και αποτελεσματικότητας, να εκχωρηθούν αρμοδιότητες της διεύθυνσης στις κεντρικές υπηρεσίες του Υπουργείου και ταυτοχρόνως να ανατεθούν αρμοδιότητες στις κατώτερες βαθμίδες, έτσι ώστε να υπάρχει μια ουσιαστική αποκέντρωση και όχι μόνο μια αποσυγκέντρωση;

Πάντως, εάν -θα έχουμε την ευκαιρία να τα πούμε- η γνώμη σας είναι ότι για τις συγκεκριμένες θέσεις των Περιφερειακών Διευθυντών θα έπρεπε να υπάρχει ένα διαφορετικό νομοθετικό πλαίσιο, στο οποίο να υπάρχει επιτροπή, να κατατίθενται τα προσόντα, να μοριοδοτούνται κλπ., όλα αυτά είναι μέσα στο πλαίσιο που ανέφερα ότι θα μπορούσε να γίνει και με αυτόν τον τρόπο. Σας λέω, όμως, ότι στις σκέψεις μας, κύριε Καθηγητά, είναι να πάμε σε μια συνολική αλλαγή σε δυο πράγματα: όχι μόνο του τρόπου εκλογής, αλλά και των αρμοδιοτήτων.

Υπάρχουν πάρα πολλά θέματα, τα οποία χρειάζεται να εκσυγχρονιστούν. Νομίζω ότι σε πάρα πολλά σημεία μπορούν να συμβάλουν όλες οι πτέρυγες της Βουλής, παρ’ όλο που -στο σημείο αυτό θα διαφωνήσω μαζί σας- το θέμα της παιδείας δεν είναι ένα ζήτημα, το οποίο μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο απ’ όλες τις πολιτικές παρατάξεις και όλες τις ιδεολογίες, γιατί η παιδεία έχει ένα ισχυρό ιδεολογικό φορτίο. Βλέπετε ότι οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις ήταν προς μια άλφα κατεύθυνση. Να θυμίσω την κατάργηση των ειδικοτήτων της τεχνολογικής εκπαίδευσης, την εισαγωγή στην έννοιατης κατάρτισης για παιδιά που δεν θα περνούν καν την κανονική εκπαιδευτική διαδικασία, την εισαγωγή των κολεγίων και την αναγνώρισή τους και πάρα πολλά άλλα.

Δηλαδή θέλω να σας πω ότι ήδη το κομμάτι «παιδεία-μορφωτικό αγαθό» έχει μέσα ένα πολύ σημαντικό ιδεολογικό φορτίο, έχει μια ταξική ανάλυση, έχει πολλές άλλες αναφορές και παραμέτρους. Πλην όμως για τμήματά του που σχετίζονται με ζητήματα γραφειοκρατίας, μηχανισμού, υλοποίησης και πολλά άλλα πράγματα, όπως και σε πολλές άλλες υπηρεσίες, πραγματικά μπορούν να επιλέγονται οι υπεύθυνοι με άλλες διαδικασίες που δεν έχουν τόσο μεγάλο πολιτικόφορτίο. Θα έχουμε την ευκαιρία όλα αυτά να τα συζητήσουμε εκτενέστερα στη διαδικασία της αναμόρφωσης αυτού του πλαισίου.

Σας ευχαριστώ.