Ομιλία Τάσου Κουράκη στη συζήτηση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων: «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες»(2η ημέρα συζήτησης)

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ
ΙΒ’ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ A’
ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ
ΘΕΡΟΥΣ 2008
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ KΔ’
Πέμπτη 4 Σεπτεμβρίου 2008

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ:

Θα ήθελα να κάνω ένα σχόλιο σχετικά με τη δήλωση του Υπουργού σχετικά με το επίδομα. Είναι απίστευτο αλλά φτάσαμε στο σημείο να θεωρούμε το αυτονόητο ως κατάσταση. Μου θυμίζει το παραμύθι με το Χότζα όπου στο τέλος θα πρέπει να αισθανόμαστε δικαιωμένοι για μια εξαιρετική αδικία που πήγε να διαπραχθεί. Εμείς θεωρούμε ότι θα είχε νόημα αν το επίδομα ενσωματωνόταν στο βασικό μισθό. Θα είχε νόημα αν οι εργασιακές σχέσεις που αυτή τη στιγμή καλύπτονται με ωρομίσθιους γίνονταν θέσεις αποκλειστικής απασχόλησης. Τότε ναι, πραγματικά θα είχαμε κάνει ένα βήμα προς τα μπρος. Αλλά μετά από μια κινητοποίηση τεράστια των ενδιαφερομένων και την σύσσωμη αντίδραση της Αντιπολίτευσης να φτάνει στο σημείο να κάνει υποχώρηση η Κυβέρνηση σε μια καταφανή αδικία δεν το θεωρούμε καθόλου νίκη ούτε της δημοκρατίας ούτε του Κοινοβουλίου.
Σχετικά με τις διάφορες δηλώσεις, χθες πάλι του Υπουργού, για την νέα σχολική χρονιά πρέπει να πούμε ότι αυτή τη στιγμή στον χώρο της ειδικής εκπαίδευσης υπάρχουν πάρα πολλά κενά. Παραδείγματος χάριν, ένα σωρό συμβάσεις που έπρεπε να ξεκινήσουν με την έναρξη της σχολικής χρονιάς για τους οδηγούς λεωφορείων που μεταφέρουν παιδιά με κινητικά προβλήματα δεν έχει ξεκινήσει. Να αναφέρω ενδεικτικά και συγκεκριμένα το Ειδικό Σχολείο Γυμνάσιο -Λύκειο της Ηλιούπολης που δεν έχει οδηγό αυτή τη στιγμή. Έχει λήξει η σύμβασή του. Δεν υπάρχει νέος οδηγός και δεν ξέρουμε την επομένη εβδομάδα πως θα μεταφερθούν αυτά τα παιδιά στο σχολείο. Παρακαλώ, κύριε Υπουργέ, να το δείτε συγκεκριμένα αυτό το θέμα.
Σχετικά με το νομοσχέδιο κατ’ άρθρο που συζητούμε θα έλεγα ότι είναι θετικό στο ότι υιοθετήθηκαν ορισμένες από τις προτάσεις που είχαμε καταθέσει αλλά ένα κενό που υπάρχει αρκετά μεγάλο, στο άρθρο 2 στην παράγραφο 1, είναι ότι δεν υπάρχει αναφορά πάλι στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στην τροπολογία που είχαμε καταθέσει εμείς υπάρχει αναφορά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση καθώς στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το κράτος επιδοτεί τα δημόσια πανεπιστήμια για να στηρίξουν τους φοιτητές με αναπηρία.
Επίσης, είναι χαρακτηριστικό ότι στο προσχέδιο νόμου που είχε δοθεί για διαβούλευση προσδιορίζουν ότι η ειδική αγωγή και η εκπαίδευση παράγεται στα δημόσια σχολεία γενικώς κάτι που τώρα δεν προσδιορίζεται.
Επίσης στο άρθρο 2, παράγραφο 5, ορθώς γίνεται αναφορά αλλά με ελλειμματικό τρόπο στην προσβασιμότητα. Εμείς θεωρούμε όπως είναι και επιστημονικά αποδεκτό ότι η προσβασιμότητα αφορά όχι μόνο σε κτηριακές υποδομές αλλά και σε υλικοτεχνική υποδομή, συμπεριλαμβανομένης και της ηλεκτρονικής, αλλά υπηρεσίες και διαδικασίες και πολιτικές και οι αντίστοιχες δομές που πρέπει να υπάρχουν.
Στο σημείο αυτό πρέπει να πω ότι καλώς αναφέρεται ο όρος ότι θα πρέπει –τον αναφέρετε στην τροποποίηση που καταθέσαμε και αποδεχτήκαμε- η εφαρμογή των αρχών του «σχεδιασμοί για όλους». Όντως είναι μια αρχή η οποία καθορίζεται γραπτώς και από εσάς. Πράγμα που σημαίνει ότι αναλαμβάνετε την υποχρέωση ότι είναι υποχρεωτική αυτή η αρχή, το «design for all» δηλαδή, κατά τον σχεδιασμό των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και του εκπαιδευτικού υλικού αλλά πάλι εξαιρείτε τον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην χώρα. Δηλαδή, θεωρείτε ότι στα παιδιά με αναπηρία αρκεί –και πολύ τους είναι περίπου κατά την αντίληψή σας- να τελειώσουν το λύκειο και μετά τίποτα; Αν πραγματικά το εννοείτε θα πρέπει ο σχεδιασμός για όλους να συμπεριλαμβάνει οπωσδήποτε και την τριτοβάθμια εκπαίδευση συμπεριλαμβανομένων και των μεταπτυχιακών σπουδών.
Όσον αφορά στο άρθρο 2, παράγραφος 6γ, αναφέρετε πάλι τη λέξη «πρώιμη παρέμβαση». Πρέπει να αναφέρουμε ακόμα μια φορά ότι η διατύπωση είναι πολύ ασαφής.
Όπως φαίνεται, η παρέμβαση στο νηπιαγωγείο εσείς θεωρείτε ότι είναι πρώιμη παρέμβαση. Ο όρος είναι εξαιρετικά λανθασμένος. Είναι γνωστό ότι σε όλα τα ευρωπαϊκά πρότυπα, «πρώιμη παρέμβαση» λέγεται η παρέμβαση πριν από το νηπιαγωγείο, αρχίζει, δηλαδή, όταν το παιδί είναι ενός έτους και όταν αρχίζει το νηπιαγωγείο, έχει ήδη τελειώσει. Είναι άλλο πράγμα η πρώιμη παρέμβαση και άλλο πράγμα η πρώιμη σχολική παρέμβαση ή αλλιώς προσχολική αγωγή.
Στο σημείο αυτό εμείς κάνουμε την πρόταση να υπάρξει διατύπωση: «Με τη δημιουργία τμημάτων πρώιμης παρέμβασης (για ηλικίες 1 έως 4 ετών) σε δημόσιους φορείς (βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί κ.λπ.). Επίσης, με τη δημιουργία τμημάτων νηπιακής, σχολικής παρέμβασης για ηλικίες 5 έως 7 ετών στα νηπιαγωγεία κ.λπ.».
Όσον αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 3 και τα λεγόμενα: «χαρισματικά παιδιά», όπως έχουμε ήδη αναπτύξει και χθες, θεωρούμε ότι αυτή η διάταξη πρέπει να απαλειφθεί. Είναι οφθαλμοφανές ότι οι εκπαιδευτικές ανάγκες των λεγόμενων «χαρισματικών παιδιών» που έχουν ιδιαίτερες νοητικές ικανότητες και ταλέντα, εντάσσονται στο πλαίσιο της γενικής εκπαίδευσης και ουδεμία σχέση έχουν με την έννοια και το σκοπό της ειδικής εκπαίδευσης, που αφορά στα άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες.
Στο άρθρο 4 παράγραφος 1δ΄ που αναφέρεται στην παροχή συνεχούς συμβουλευτικής υποστήριξης, θα έλεγα ότι εάν αυτό το συνδυάσουμε με την αναφορά που κάνει το άρθρο 12 παράγραφος 6, το οποίο λέει ότι μια διεπιστημονική ομάδα καλύπτει ένα πληθυσμό δέκα χιλιάδων ατόμων, αντιλαμβανόμαστε ότι σε χίλια πεντακόσια παιδιά μια διεπιστημονική ομάδα μπορεί με τους ρυθμούς των ΚΕ.Δ.Δ.Υ., δηλαδή με ραντεβού κάθε τρία χρόνια, να κάνει αξιολόγηση έστω και με ελλείψεις και με αποκλίσεις, αλλά υποστήριξη δεν μπορεί να γίνει σε καμμία απολύτως περίπτωση με τέτοιους τεράστιους αριθμούς.
Όσον αφορά το άρθρο 4 και την παράγραφο θ΄, όπου αναφέρεται ότι πρέπει να γίνεται η σύνταξη των εκθέσεων και να προηγούνται επιτόπιες αυτοψίες, η εκτίμησή μας είναι ότι πολλές φορές οι παρεμβάσεις που έγιναν για τα άτομα με αναπηρία χωρίς τη συμμετοχή τους απεδείχθησαν εξαιρετικά ατυχείς. Νομίζουμε ότι η συμμετοχή του αναπηρικού κινήματος και των εκπροσώπων του σε κάθε επίπεδο, είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η προσβασιμότητα των σχολικών μονάδων.
Στο πνεύμα αυτό προτείνεται η ακόλουθη προσθήκη: «Πριν τη σύνταξη των παραπάνω εκθέσεων-προτάσεων σε κάθε ΚΕ.Δ.Δ.Υ. συνιστάται τριμελής επιτροπή από εκπρόσωπο του οικείου ΚΕ.Δ.Δ.Υ. της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία και του οικείου οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία ελέγχει την προσβασιμότητα των κτηριακών και ηλεκτρονικών υποδομών αφ’ ενός, κάθε Σ.Μ.Ε.Α. πριν την έναρξη της λειτουργίας του και αφ’ ετέρου κάθε δομή σχετιζόμενη με την οιαδήποτε σχέση με την ειδική εκπαίδευση». Και ακολουθεί πιο αναλυτική αναφορά, την οποία δεν θα διαβάσω για να μην σας κουράσω.
Στο άρθρο 5 παράγραφος 4, όπου αναφέρεται ότι όταν υπάρχει διάσταση απόψεων οι γονείς έχουν δικαίωμα προσφυγής στη δευτεροβάθμια Ε.Δ.Ε.Α. που αποτελείται από το σχολικό σύμβουλο κ.λπ., εκτιμούμε ότι η σύνθεση που προτείνεται δεν είναι λειτουργική, γιατί σύμφωνα με εμπειρίες γονέων παιδιών με αναπηρίες, στη δευτεροβάθμια επιτροπή τη συμμετοχή του εκπροσώπου του γονέα είναι διακοσμητική, καθώς την απόλυτη πλειοψηφία την έχουν ασφαλώς οι εκπρόσωποι του Υπουργείου, οι οποίοι έχοντας υπηρεσιακή σχέση εξάρτησης από τους ιεραρχικά ανώτερους οδηγούνται πολλές φορές σε αποφάσεις που αφορούν περικοπές και η προσφυγή είναι καταδικασμένη.
Η πρόταση που κάνουμε, είναι για δευτεροβάθμια Ε.Δ.Ε.Α. που αποτελείται, κατά πλειοψηφία, από την ομάδα ειδικών, η οποία παρακολουθεί και γνωρίζει το παιδί για μεγαλύτερο διάστημα και κατά μειοψηφία από εκπροσώπους του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Η απόφαση της δευτεροβάθμιας Ε.Δ.Ε.Α. είναι δεσμευτική για το τρέχον σχολικό έτος.
Όσον αφορά την παράλληλη στήριξη την οποία στο άρθρο 6 παράγραφος 1β΄ εισηγείται αποκλειστικά το Κ.Ε.Δ.Δ.Υ., είναι γνωστό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι το Κ.Ε.Δ.Δ.Υ. δεν έχει ακόμα καμμία από τις ειδικότητες που μπορούν να κάνουν διάγνωση. Αναμενόμενο είναι ότι θα χρειαστεί χρόνος για να μπορέσει να στελεχωθεί με τέτοιες ειδικότητες, δηλαδή παιδοψυχιάτρους και αναισθησιολόγους. Επομένως, για τη διάγνωση το πιθανότερο είναι ότι θα αποφασίζουν άνθρωποι άσχετοι με την πάθηση και τις ιδιαιτερότητες του παιδιού θα πειραματίζονται επάνω του.
Επίσης θα αποφασίζουν οι υπάλληλοι που διοικητικά εξαρτώνται από τις κατευθύνσεις των ιεραρχικά ανωτέρων βάσει των υπηρεσιακών αναγκών, που ως γνωστόν δεν συμπίπτουν πάντα με τις ανάγκες των παιδιών.
Πρέπει, λοιπόν, να αποφαίνονται οι αρμόδιοι φορείς, που είναι ήδη επαρκώς στελεχωμένοι με τις απαραίτητες ειδικότητες και οι οποίοι έχουν πιο αντικειμενική και ανεξάρτητη σχέση με το παιδί και την ιεραρχία του Υπουργείου και τις συνακόλουθες «υπηρεσιακές ανάγκες».
Τέτοιοι φορείς εκτιμούμε ότι είναι τα ιατροπαιδαγωγικά κέντρα δημοσίων νοσοκομείων με την ομάδα ειδικών που παρακολουθεί και γνωρίζει το κάθε παιδί. Επισημαίνουμε ότι τα Κ.Ε.Δ.Δ.Υ., Κ.Δ.Α.Ε. δηλαδή, είναι υπερφορτωμένα και δεν μπορούν να ανταποκριθούν. Η πρόσθετη επιβάρυνσή τους οδηγεί στην επ’ αόριστο καθυστέρηση και αναβολή της παράλληλης στήριξης και διευκολύνει τον έλεγχο από το Υπουργείο και τις περικοπές τους, όταν υπάρχει κατεύθυνση περικοπών και ήδη υπάρχει αυτή η κατεύθυνση.
Έχουμε μια πρόταση για το άρθρο 6, παράγραφος 1β’, ότι την παράλληλη στήριξη την εισηγούνται αρμόδιοι φορείς που έχουν τη δυνατότητα και το κατάλληλο προσωπικό (απαραίτητες ειδικότητες, παιδοψυχίατρος, αναισθησιολόγος κ.λπ.). Μπορούν να είναι τα Κ.Ε.Δ.Δ.Υ., τα ιατροπαιδαγωγικά κέντρα των δημοσίων νοσοκομείων, όπως ανέφερα, με την ομάδα των ειδικών βεβαίως που γνωρίζει και παρακολουθεί το κάθε παιδί.
Ακόμη είναι πάρα πολύ σημαντικό να συμπεριληφθεί ότι η παράλληλη στήριξη είναι κατ’ αρχήν πλήρης, καλύπτει ολόκληρο το σχολικό ωράριο από την πρώτη έως την τελευταία ημέρα της σχολικής χρονιάς, εκτός εάν αποφασιστεί η σταδιακή και ελεγχόμενη μείωσή της ως στόχος και εξελικτικό στάδιο ένταξης του παιδιού. Σε περίπτωση μη απόδοσης του μέτρου, επανέρχεται το καθεστώς της πλήρους παράλληλης στήριξης.
Είναι πολύ σημαντικό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να αναφερθούμε και στη σταθερότητα του προσώπου στη συνεκπαίδευση. Ο συνεκπαιδευτής πρέπει να είναι σταθερά το ίδιο πρόσωπο, εφόσον κρίνεται κατάλληλο, εκτός εάν οι γονείς και κηδεμόνες αποφασίσουν την αλλαγή του ως εξελικτικό στόχο της εκπαίδευσης και της ένταξης του παιδιού, μετά βεβαίως πάντα από γνωμοδότηση των ειδικών.
Η γνωμοδότηση για αλλαγή, όταν τυχαίνει να υπάρχει ανάγκη, του συνεκπαιδευτού πρέπει να γίνεται από την αρμόδια ομάδα των ειδικών, όπου βεβαίως συμμετέχει ο συνεκπαιδευτής και ο δάσκαλος του παιδιού με γραπτές εκθέσεις.
Επίσης, θεωρούμε ότι είναι σημαντικό η αυτόματη ανανέωση της παράλληλης στήριξης κάθε χρόνο στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση από το σχολικό έτος που θα αρχίσει μέχρι το τέλος του δημοτικού, στο γυμνάσιο κατ’ ανάλογο τρόπο και στο λύκειο.
Τέλος, νομίζω ότι όσον αφορά στο άρθρο 6, παρ. 1γ΄ που γράφει ότι πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον τρεις μαθητές για την ίδρυση τμήματος ένταξης. Καλώς αναφέρεται το «τουλάχιστον», αλλά δεν αναφέρεται το μέγιστο και νομίζω ότι αυτό είναι μια παράλειψη, κύριε Υπουργέ, που πρέπει να ληφθεί υπ’όψιν, γιατί δεν μπορεί το τμήμα ένταξης να έχει μέχρι έντεκα μαθητές. Είναι υπερβολικός αριθμός και δημιουργεί συνθήκες ασύλου πλέον.
Τελειώνοντας, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να πω ότι όσον αφορά τους συνεκπαιδευτές παιδιών που οι γονείς αποφασίζουν μείωση των ωρών ως εξελικτικό στάδιο – αυτό είναι και η πρόταση που ανέφερα προηγουμένως – μπορεί να απασχολούνται σε καθήκοντα διοικητικής μέριμνας ή γενικής εκπαίδευσης και μόνο εντός του σχολείου που υλοποιούν την παράλληλη στήριξη.
Έχουμε και άλλες προτάσεις, που πιστεύω ότι…
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Παρακαλώ, εδόθη επαρκής χρόνος. Έχετε υπερβεί κατά πολύ το χρόνο σας.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ: Τον έχω υπερβεί, αλλά θα μας δώσετε…
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ναι, εντάξει, στη δευτερολογία σας.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΗΣ: Σταματώ εδώ και θα συνεχίσω στη δευτερολογία.
Σας ευχαριστώ.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΤΑΣΟΥ ΚΟΥΡΑΚΗ

Δύο λόγια σχετικά με τις τροπολογίες που δεν έκανε δεκτές ο Υπουργός. Αναφέρθηκε προηγουμένως και από άλλους συναδέλφους και αφορά στη δυνατότητα συζύγων μελών Δ.Ε.Π. να είναι στην ίδια έδρα. Πιστεύουμε ότι είναι δίκαιο, στο πλαίσιο της αρχής του Συντάγματος για την ισονομία και την ισοπολιτεία των πολιτών. Δεν νομίζω ότι δημιουργείται απολύτως κανένα πρόβλημα. Άλλωστε αφορά πολύ μικρό αριθμό συναδέλφων. Είναι άδικο, γιατί ευνοούνται ορισμένοι νομοί, στους οποίους τυχαίνει η έδρα να είναι στην ίδια εκπαιδευτική περιοχή και άλλοι όχι. Νομίζουμε ότι κακώς δεν το έχει δεχθεί το Υπουργείο.
Όπως επίσης, το είχαμε πει και την προηγούμενη φορά στο προηγούμενο νομοσχέδιο, κακώς έχουν εξαιρεθεί τα μη μόνιμα μέλη Δ.Ε.Π. από την παρακολούθηση διδακτορικών διατριβών. Ήδη αυτή τη στιγμή που μιλούμε υπάρχουν σε εξέλιξη πάρα πολλά διδακτορικά με επιβλέποντες. Η εμπειρία έχει δείξει ότι το 99% περίπου των επικούρων καθηγητών μονιμοποιούνται. Δηλαδή, έχουν τα προσόντα. Επομένως, είναι, πιστεύω, εξαιρετική αυστηρότητα να αφαιρούνται και να θεωρούνται ως μη κατάλληλοι αυτοί οι συνάδελφοι να επιβλέπουν τις διδακτορικές διατριβές. Δεν έχω πάρει καμμιά πειστική απάντηση, γιατί έχουν εξαιρεθεί στο όνομα κάποιας καλύτερης αξιολόγησης και ικανότητας αυτών των συναδέλφων.
Ξέρουμε ότι εδώ και χρόνια –και στο εξωτερικό γίνεται αυτό- κάποιος ο οποίος περνάει τις διαδικασίες να είναι μέλος Δ.Ε.Π. είτε είναι λέκτορας είτε είναι επίκουρος, πληροί και την δυνατότητα να επιβλέπει διδακτορικό. Ήδη η μονιμότητα κατακτάται στο δεύτερο επίπεδο του επίκουρου και θέλουμε μια πραγματικά πειστική απάντηση, γιατί δεν το έχει δεχθεί το Υπουργείο αυτό.
Στα άλλα ζητήματα μόνο δύο σημεία αναφοράς. Θέλω να πιστεύω -και θέλουμε μια διαβεβαίωση από πλευράς Υπουργείου- ότι η έγκαιρη παρέμβαση, από την γέννηση μέχρι τη σχολική ηλικία, κάποια στιγμή -αφού έχει παραδεχθεί ο κ. Στυλιανίδης ότι έχουν περάσει τριάντα χρόνια που δεν έχει αρθεί αυτή η δυσλειτουργία όταν ωριμάσει και στο μυαλό του Υπουργείου γιατί είναι ώριμος για την ελληνική κοινωνία και φυσικά για τις εκπαιδευτικές ανάγκες- θα μεταφερθεί αυτή η αρμοδιότητα στο Υπουργείο Παιδείας. Δηλαδή, οι ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες αυτών των παιδιών θα περάσουν από το Υπουργείο Υγείας στο Υπουργείο Παιδείας.
Και βεβαίως, είναι υπερώριμο το να συμπεριληφθεί και η τριτοβάθμια εκπαίδευση με όλες τις δομές όσον αφορά στην προσβασιμότητα για τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Έστω και τώρα, θέλω μια διαβεβαίωση, έστω λεκτική, ότι αυτό το πράγμα στο άμεσο μέλλον θα αντιμετωπιστεί.
Σας ευχαριστώ.