Συνεντεύξεις

Συνέντευξη στην ΕΠΟΧΗ 26-9-04

in
Έντυπο: 
ΕΠΟΧΗ
26/09/2004

1. Φέρεσαι ως υποψήφιος πρόεδρος του ΣΥΝ, χωρίς να έχει δηλωθεί επίσημα η υποψηφιότητά σου. Περιμένεις το «χρίσμα» από το Αριστερό Ρεύμα ή υπάρχουν κι άλλα ζητήματα ανοιχτά;
Είναι φαντάζομαι γνωστό ότι δεν έχω θέσει υποψηφιότητα για τη συγκεκριμένη θέση. Η πρόταση ορισμένων συντρόφων από το Ρεύμα και όχι μόνο, με έβαλε σ' αυτή τη διαδικασία. Η θέση μου είναι ότι κάτω από πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις, που αφορούν την πολιτική κατεύθυνση, τη σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ και τις άλλες δυνάμεις της αριστεράς και το μοντέλο λειτουργίας του κόμματος, θα μπορούσα να εξακολουθώ να το συζητώ. Η στάση μου θα καθοριστεί από πολλά ζητήματα, πέρα από το οποιοδήποτε «χρίσμα». Τίποτε δεν είναι δεδομένο.
2. Στο κόμμα σου υπάρχει μια επετηρίδα υψηλών στελεχών που δεν μπορεί να διασαλευτεί από υποψηφιότητες σαν τη δική σου;
Κάθε οργανισμός διαθέτει μια τάση αυτοσυντήρησης. Αυτό είναι και καλό και κακό. Από τη μια εξυπηρετεί την ύπαρξή του (καλό) και από την άλλη εμποδίζει τα άλματα που συνιστούν αλλαγή (κακό). Το άλμα όμως δεν έχει κατ' ανάγκη θετικό πρόσημο. Μπορεί να είναι και ένα άλμα στο κενό. Μπορεί όμως (και αναγκαστικά μόνο δι' αυτού του τρόπου γίνεται, τόσο στη φύση, όσο και στην κοινωνία η εξέλιξη) να συνιστά υπέρβαση και μετάβαση σε ανώτερο επίπεδο. Στη φάση που είναι σήμερα ο ΣΥΝ κουβαλά όλη την παθολογία των οργανισμών με στελέχη που χρόνια υπηρετούν, συνεισφέρουν, ή απλά ωφελούνται από θέσεις μικρής ή μεγάλης «εξουσίας».
Υπάρχουν ακόμη υψηλόβαθμα στελέχη που αντιλαμβάνονται την προσωπική τους πορεία και ευδοκίμηση, μόνο με μια συνολική και συλλογική άνοδο της αριστεράς, και είναι σε θέση να αναλάβουν άλλους ρόλους εξυπηρετώντας το γενικό συμφέρον, όπως υπάρχουν και άλλα στελέχη που σκέφτονται διαφορετικά.
Όσον αφορά τη δική μου ενδεχόμενη υποψηφιότητα, το ζήτημα, όπως αντιλαμβάνεστε δεν είναι προσωπικό. Απλά όσοι και όσες το στηρίζουν, στην ουσία υπεραμύνονται μιας αντίληψης άλλου τρόπου λειτουργίας και όχι αναγκαστικά ενός προσώπου.
3. Πώς κρίνεις την άποψη ότι η υποψηφιότητά σου δεν έχει αναγνωρισιμότητα κι ευρεία απήχηση στη βάση του κόμματος και στην κοινωνία γενικότερα;
Η λεγόμενη αναγνωρισιμότητα σχετίζεται με δύο σημεία. Πρώτον με την πολιτική ανάδειξης στελεχών, η οποία στο κόμμα μας είναι υποτυπώδης αναπαράγοντας τις ίδιες δομές και συντηρώντας σχεδόν τα ίδια πρόσωπα, από την ημέρα της ίδρυσής του. (Εδώ κατεβαίνει για ψήφιση στο συνέδριο η καταστατική πρόταση οι υπεύθυνοι των τμημάτων να είναι υποχρεωτικώς μέλη της ΚΠΕ!!!). Το δεύτερο είναι ότι αυτή η περίφημη αναγνωρισιμότητα διενεργείται πλέον στην εποχή μας από τα μίντια που επιλεκτικά προβάλλουν όσους και όσες εκείνα θέλουν να καταστήσουν γνωστούς στο ευρύ κοινό για τους δικούς τους λόγους. Για σκεφτείτε αν αντικαθιστούσαμε τη λέξη αναγνωρισιμότητα με τη λέξη καταξίωση, πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα.
Σε κάθε περίπτωση το επιχείρημα, είτε αφορά το πρόσωπό μου, είτε άλλο σύντροφο δεν είναι πολιτικό.
4. Την περασμένη εβδομάδα υπήρξε η πρόταση, από υψηλόβαθμο στέλεχος, να παρουσιάσουν οι υποψήφιοι πρόεδροι τις απόψεις τους ενώπιον της ΚΠΕ, κάτι σαν πολιτική πασαρέλα. Τελικά τα πρόσωπα πρωταγωνιστούν σε βάρος των ιδεών;
Αδυνατώ να κατανοήσω την πρόταση αυτή, καθόσον πρώτον, η ΚΠΕ είναι απερχόμενη, δεύτερον, οι υποψηφιότητες κατατίθενται στο σώμα των συνέδρων και όχι στη ΚΠΕ και τρίτον, οι «υποψήφιοι» θα καλούνταν, σύμφωνα με την πρόταση, να καταθέσουν στην ΚΠΕ τις απόψεις τους για το τι είδους κόμμα θα ήθελαν , πράγμα που σημαίνει ότι εάν το κόμμα επιθυμεί έναν συγκεκριμένο πρόεδρο, θα έπρεπε να προσαρμοστεί έτσι ώστε, να είναι συμβατό με την αντίληψη που θα είχε εκείνος για το κόμμα. Απόλυτη αναστροφή της πολιτικής λειτουργίας. Το κάρο μπροστά από το άλογο όπως θα έλεγε και σ. Αριστείδης Μπαλτάς.
5. Τι συμβαίνει με τα πολιτικά όργανα και τις τάσεις του ΣΥΝ; Παρατηρούμε μια αφωνία σε ζητήματα όπως το φλερτ Κωνσταντόπουλου με την Προεδρία της Δημοκρατίας και την αναδίπλωσή του στο θέμα της Ολυμπιάδας, τα οποία έχουν τρώσει την εικόνα του ΣΥΝ ως αριστερό κόμμα.
Θεωρώ ότι η διατήρηση του θέματος χωρίς να αναφέρεται ουδείς (ή σχεδόν) στο ζήτημα αυτό, πέρα από ατολμία, συνιστά και πολιτικό λάθος. Η θέση μου, χωρίς υπολογισμούς και λειάνσεις είναι ότι η Αριστερά δεν έχει απολύτως κανένα λόγο να εμπλακεί στις διεργασίες των επιλογών της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής συναίνεσης των δύο μεγάλων κομμάτων. Ας ψάξουν αυτά να βρούνε τον πολιτικό εκφραστή που θα εξυπηρετήσει τα σχέδιά τους ΚΑΙ από τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η αριστερά δεν μπορεί να συμμετέχει σε δομές εξουσίας που διαχειρίζονται τον καπιταλισμό, στη νεοφιλελεύθερη ή όποια άλλη εκδοχή του.
Αποτελεί πολιτική σχιζοφρένεια να υποδεχτεί λ.χ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με θωρακισμένο αυτοκίνητο και συνοδεία ειδικών δυνάμεων τον υπουργό εξωτερικών των Η.Π.Α κ. Πάουελ, ενώ οι διαδηλωτές, ανάμεσά τους και σύντροφοι από το κόμμα από το οποίο προέρχεται, να συγκρούονται με τα ΜΑΤ στους δρόμους..
Και κάτι ακόμα. Η συντήρηση του θέματος μέχρι το Μάρτιο, με τις παρελκόμενες αναδιπλώσεις (βλ. Ολυμπιάδα και όχι μόνον!) και η μη σαφής και κατηγορηματική άρνηση των αριστερών κομμάτων για το ζήτημα αυτό, μόνο κακό κάνει στην ούτως ή άλλως τραυματισμένη φερεγγυότητα της αριστεράς στο σύνολό της.
6. Είσαι μέλος του Αριστερού Ρεύματος. Πως κρίνεις τη στάση του το τελευταίο χρονικό διάστημα; Όλα αυτά που ακούγονται περί πολλαπλών υποψηφίων και περίεργων πριμοδοτήσεων για λόγους τακτικής, ισχύουν;
Πρώτον, είμαι μέλος του κόμματος που τυχαίνει να συμμετέχω στην τάση που με εκφράζει και που λέγεται Αριστερό Ρεύμα. Η τάση λοιπόν αυτή, από την ημέρα της συγκρότησής του, έχει προσφέρει ανεκτίμητες υπηρεσίες στην γραμμή και τον προσανατολισμό του κόμματος. Σήκωσε το βάρος των πιο ουσιαστικών και καθοριστικών θέσεων χωρίς υπολογισμούς και ταλαντεύσεις. Στην αντίληψή μου όμως, όπως παρακολούθησα τις εξελίξεις καθότι δεν ήμουν μέλος της ΚΠΕ, είναι ότι αρκετές φορές στην προσπάθεια διατήρησης συνοχής και ενιαίας έκφρασης του κόμματος προς τα έξω, έκανε αδικαιολόγητες υποχωρήσεις που συνολικά έβλαψαν και την ίδια την τάση και το κόμμα.
Σήμερα στο Ρεύμα υπάρχει βαθύς προβληματισμός που αφορά τις θέσεις του συνεδρίου, τον προσανατολισμό του κόμματος, τη σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ, το μοντέλο της ηγεσίας, τη συνοχή του κόμματος. Πράγματα δύσκολα, αλλά όχι αξεπέραστα. Προφανώς η στάση πολλών συντρόφων καθορίζεται από την αγωνία τους για το κόμμα και την αριστερά, αλλά και άλλων (ελαχίστων), από την αγωνία για τους ίδιους. Την πρώτη την ασπάζομαι, τη δεύτερη αδυνατώ να τη δεχτώ.
7. Πού οφείλεται η δυστοκία για τις θέσεις του συνεδρίου; Υπάρχει πλέον διάσταση με τις αποφάσεις του προγραμματικού συνεδρίου, διχασμός στη στρατηγική που χρειάζεται συναινετικές γέφυρες ή οι θέσεις θυσιάζονται στο βωμό της τακτικής;
Είναι προφανές ότι βρισκόμαστε σε μια οριακή θα έλεγα στιγμή για το κόμμα, ιδιαίτερα μετά τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις και την φθίνουσα απήχηση στην κοινωνία. Θα ήταν περίεργο αν καταλήγαμε όλοι και σε σύντομο χρονικό διάστημα σε ταυτόσημα κείμενα, όταν η πολιτική αντίληψη για θεμελιώδη ζητήματα - ανάμεσα σε ομάδες ή πρόσωπα- είναι διαφορετική. Η δυστοκία δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο αναγκαίος χρόνος ωρίμανσης (κάτι σαν τους εννιά μήνες που θέλει το έμβρυο να βγει στη ζωή.). Να ελπίσουμε ότι ο χρόνος αυτός αναλώνεται για την αποτύπωση με σαφήνεια των προτάσεων των όποιων κειμένων και θέσεων που θα κατατεθούν, και όχι για την «παρά φύσιν» συγκόλληση τους. Το τελευταίο θα απέφερε τερατογένεση.
8. Η αριστερή στροφή του ΣΥΝ που παρουσιάστηκε, κυρίως διακηρυκτικά, τα προηγούμενα χρόνια υπηρετήθηκε ή διαψεύστηκε στην πράξη; Πόσο έχει πληγεί η πολιτική αξιοπιστία του ΣΥΝ μετά το ναυάγιο του ΣΥΡΙΖΑ;
Ας μην χρεώνουμε στο σύνολο της ηγεσίας και των μελών του κόμματος την υπονόμευση του εγχειρήματος του ΣΥΡΙΖΑ. Φαίνεται ότι κάποιοι το εννοούσαν και το υπηρέτησαν μέχρι τέλους και συνεχίζουν να το θεωρούν στρατηγικό στόχο, και άλλοι ως το δικαίωμα να εμπορεύονται τα όνειρα και τις ελπίδες των αριστερών για κατανάλωση μιας χρήσης. Πέρα όμως από την κατανομή ευθυνών, το εγχείρημα έχει τρωθεί, αλλά καθόλου δεν έχει ακυρωθεί. Το πρόταγμα παραμένει ακέραιο ΚΑΙ ως προοπτική ΚΑΙ ως τη μοναδική δυνατότητα συνάντησης όλης της αριστεράς απέναντι στο μπλοκ της νεοφιλελεύθερης συναίνεσης.
9. Στο χώρο του ΣΥΝ, ο ΣΥΡΙΖΑ από άλλους αποσιωπάται σαν να μην υπήρξε, από άλλους ξορκίζεται ως μέγα έγκλημα, άλλοι τον επαναφέρουν για ισχυροποίηση της τακτικής τους κι άλλοι τον βλέπουν σαν στρατηγική επιλογή. Δεν θυμάμαι αν έχεις πάρει κάποια δημόσια θέση στην περίοδο της κρίσης. Τι μέλλον μπορεί να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ κάτω από αυτές τις συνθήκες;
Η συγκρότηση του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς κατά γενική ομολογία αναπτέρωσε ελπίδες σε μεγάλο κομμάτι της αριστεράς το οποίο με ανιδιοτέλεια στρατεύτηκε σ' αυτήν την προσπάθεια. Ήταν το εγχείρημα αυτό που επέτρεψε σήμερα να είναι ο ΣΥΡΙΖΑ στη βουλή. Να μην ξεχνάμε ότι οι βουλευτές είναι του ΣΥΡΙΖΑ και όχι του ΣΥΝ με ό,τι αυτό συνεπάγεται (κοινοβουλευτική ομάδα, δημόσια εκπροσώπηση, οικονομικά κ.α). Οι εξελίξεις που ακολούθησαν και οδήγησαν στη μη συμμετοχή του στις ευρωεκλογές βαρύνουν κυρίως τον ΣΥΝ, πέρα από τις επί μέρους ευθύνες των άλλων συνιστωσών. Παρόλα αυτά, όπως είπα προηγουμένως, το εγχείρημα αυτό οφείλουμε να το συνεχίσουμε με όρους ισοτιμίας και ειλικρινούς συνεργασίας. Όσον αφορά τη στάση μου την περίοδο της κρίσης, είχα τοποθετηθεί δημόσια στην Πολιτική Επιτροπή της Θεσσαλονίκης και στις συναντήσεις του ΣΥΡΙΖΑ με καθαρό και κατηγορηματικό τρόπο, και ακόμη είχα υπογράψει κείμενο στήριξης στο εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ που δόθηκε στον τύπο.
Στο συνέδριο τον Νοέμβρη, ή όποτε γίνει, πρέπει να αποφασιστεί, να ψηφιστεί και να δηλωθεί ρητά η Στρατηγική Επιλογή του του ΣΥΡΙΖΑ και να δεσμευθούν όλοι ότι με πολύ συγκεκριμένους τρόπους ΜΑΖΙ θα προχωρήσουμε. Άλλο δρόμο δεν έχουμε.
10. Πριν λίγες ημέρες δικαστήριο καταδίκασε έναν έλληνα ναύτη σε φυλάκιση τρεισήμισι χρόνων επειδή αρνήθηκε να ακολουθήσει τη φρεγάτα Ναυαρίνο (όπου υπηρετούσε), όταν αυτή πήρε την εντολή να πάει στον Περσικό κόλπο και να υποστηρίξει τους αμερικανούς στα σχέδιά τους για την καταστολή της ιρακινής αντίστασης.
Ο Γιώργος Μοναστηριώτης δεν έκανε τίποτε άλλο από αυτό που ήταν συνείδηση στην πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Καμία συμμετοχή στα σχέδια των αμερικανονατοϊκών κύκλων που εξαπολύουν μονομερείς «προληπτικούς» πολέμους ενάντια στους λαούς. Η πράξη αυτή όχι μόνο τιμά τον ίδιο, αλλά κινητοποιεί και τα αντιιμπεριαλιστικά αισθήματα του λαού μας και προσφέρει πεδίο για την ανάπτυξη αγώνων, όχι μόνο για την άμεση απελευθέρωσή του, αλλά και για την επιστροφή κάθε έλληνα στρατιώτη που συμμετέχει σε αμερικανοατλαντικές αποστολές εκτός της χώρας.
Η στάση απέναντι στο ζήτημα αυτό από όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους και πολίτες είναι πλέον κριτήριο εντιμότητας. Πράξης και όχι ρητορείας. Γιατί κάποτε όλοι, πέρα από τις διακηρύξεις, πρέπει να αποφασίσουμε, στο καμίνι των κοινωνικών αγώνων, με ποιους θα πάμε και ποιους θα αφήσουμε.